BloguBurime LigjoreE Drejta Civile Ka Dy Kuptime

September 18, 20210
http://blog.legit.al/wp-content/uploads/2021/09/Copy-of-Happy-Monday-Instagram-Story.png

Ju mund të ngatërroheni nga frazat e ligjit që kanë disa kuptime, nëse jeni student i vitit të parë të drejtësisë ose jo një student i fakultetit të drejtësisë. Shpesh shohim meme se si avokatët përdorin termin “varet” të përgjigjen për çdo pyetjeje që u bëhet – kjo ndodh sepse ligji ndryshon vazhdimisht, por edhe sepse ka dhjetra mënyra për të interpretuar një fakt.

Sistemet ligjore ndryshojnë nga vendi në vend- ndonjëherë edhe brenda një vendi. Megjithatë ngjashmëritë e tyre mbështeten në parimet e drejtësisë të pranuara botërisht. Sistemet kryesore ligjore që kemi sot janë:

  • Sistemi ‘’Common Law’’
  • Sistemi Civil
  • Ligji Fetar
  • E Drejta Zakonore

Ekzistojnë degë të së drejtës si e drejta civile dhe e drejta penale brenda sistemeve civile dhe ‘’common law’’. Çështjet ndërmjet palëve private dhe individëve adresohen nga e drejta civile, ndërsa si rregull çështjet e individëve kundër shoqërisë trajtohen nga e drejta penale. Pra, ne kemi një frazë të vetme me dy kuptime të ndryshme. Për ta bërë më të lehtë kuptimin, do të shpjegojmë se çfarë do të thotë secili term.

  • Sistemi juridik civil
  • E drejta civile si një fushë e së drejtës brenda sistemeve juridik.

 

Cili është ndryshimi midis sistemeve juridike ‘’common law’’ dhe sistemit civil?

 

Qëllimi i të gjitha sistemeve ligjore është harmonizimi dhe rregullimi i sjelljes njerëzore në shoqëri. Sistemi civil dhe sistemi ‘’common law’’ janë dy sistemet kryesore juridike në shoqërinë perëndimore.

Kur bashkimet qeveritare të Evropës Perëndimore çuan në unifikimin e së drejtës private në kodifikimet kombëtare, veçanërisht në Francë dhe Gjermani, ligji romak (sistemi civil sot) arriti kulmin e tij.

Sistemi common law, nga ana tjetër, erdhi nga Anglia, ku u krijua nga sistemi feudal. Mosmarrëveshjet zgjidheshin në nivel lokal, pa marrë parasysh rrethet lokale fqinjë. Sidoqoftë, meqenëse mbreti nuk mund të kishte kontroll mbi gjykatat lokale, ai krijoi gjykata të tjera, të cilat formuan bazën fillestare të uniformitetit ligjor, dhe për këtë arsye një ligj të përbashkët për të gjitha rajonet. 

 

Legjislacioni si bazë e së drejtës civile

 

Legjislacioni, i kodifikuar në mënyrë sistematike, është burimi ose baza kryesore e ligjit në sistemet e së drejtës civile. Një kod civil është një libër që përmban ligje që rregullojnë marrëdhëniet midis njerëzve, të tilla si pronësia, trashëgimia, detyrimet dhe kontratat, përgjegjësia civile, shitja, dhënia me qira dhe kontratat speciale. Kodi është një grup parimesh të përgjithshme që jep përgjigje për pyetjet që mund të dalin, por nuk pretendon të trajtojë çdo situatë të mundshme. 

Për ta thënë ndryshe, kodi është burimi kryesor i ligjit. Sidoqoftë, kjo nuk nënkupton që ligji duhet të zbatohet saktësisht siç është shkruar në gjykata. Gjykata gjithashtu ka përgjegjësinë e interpretimit të ligjit, i cili shpesh quhet “krijimi i ligjit të ri”. Si rezultat, gjykata mbështetet në vendimet e mëparshme për të interpretuar legjislacionin e shkruar. Gjykatat, nga ana tjetër, nuk janë të detyruara nga vendimet e mëparshme. E drejta civile përdoret në vendet evropiane si Gjermania dhe Franca, si dhe vende të ndryshme të Amerikës Veriore, Qendrore dhe Jugore si Brazili dhe Meksika.

 

Vendimet gjyqësore si bazë e sistemit ‘’common law’’

 

Gjyqtarët ndërtuan sistemin ‘’common law’’ sipas vendimeve të gjykatave rast pas rasti. Si rezultat, ky sistem përfshin të gjitha ligjet që mund të nxirren nga vendimet gjyqësore. Pjesa më e madhe e ligjit përbëhet nga vendimet e marra nga gjyqtarët. Ato janë burimi dhe dëshmia e ligjit. Në sistemin ‘’common law’’, doktrina e precedentit është e njohur. Metodat e ndjekjes së precedentëve dhe zbatimit të rregullave kanë siguruar që ligji të mbetet konsistent. 

Sigurisht, vendet me sistemin ‘’common law’’ kanë gjithashtu një legjislacion. Ndryshe nga sistemi civil, statutet përbëhen nga rregullore të veçanta që kanë për qëllim zgjidhjen e situatave të veçanta të fakteve. Ato miratohen nga Parlamenti, por gjyqtarët janë ata që vendosin se si duhet të zbatohet statuti.

Si burime të së drejtës pozitive, vendimet gjyqësore dhe legjislacioni përfshihen në të dy sistemet, por masa e rëndësisë së tyre në secilin sistem është shumë e ndryshme. Këto dy sisteme ndryshojnë gjithashtu dhe në:

  • Sistemimin e materialeve doktrinore,
  • Edukimin juridik,
  • Mënyrat e kërkimit, dhe
  • Në organizimin dhe funksionimin e sistemeve të tyre gjyqësore.

 

Çfarë nënkupton termi e drejta civile si degë e së drejtës?

 

Siç u përmend më lart, e drejta civile është një fushë e së drejtës brenda sistemeve juridike. Fushat e tjera të ligjit përfshijnë:

  • E drejta penale
  • E drejta administrative
  • Ligji i biznesit
  • E drejta familjare
  • Ligji i pronësisë intelektuale
  • Ligj nderkombetar
  • Ligji i imigracionit
  • E drejta e punës
  • Ligji tatimor etj

 

Në një kuptim të tillë, termi “e drejta civile” i referohet degës së së drejtës e cila merret me marrëdhëniet dhe mosmarrëveshjet civile siç janë mosmarrëveshjet – midis palëve private siç janë korporatat dhe individët. Karakterizohet nga koncepti i autonomisë private, që është liria për të zgjedhur me kë një personi i pëlqen të hyjë në marrëdhënie juridike. Është një nga fushat më të rëndësishme të së drejtës sepse zgjidh mosmarrëveshje tëpërditshme si:

  • Divorci/ Martesa
  • Transaksionet juridike
  • Trashëgimia/ testamenti
  • Marrja me qira
  • E drejta tregtare/e drejta e kompanisë
  • Kontratat e çdo lloji/ tërheqja nga kontratat/ detyrimet që rrjedhin nga kontratat
  • Humbjet/ kompensimet/ dëmet
  • Garancitë etj

Shpresojmë që ta kuptoni tani ndryshimin midis të drejtës civile dhe të drejtës civile. Nëse nuk e kuptoni edhe pas një leximi të dytë të blog0ut – na shkruani një mesazh.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

http://blog.legit.al/wp-content/uploads/2020/12/logit-white-red-icon.png
Tirana, Albania & Pristina, Kosovo
+ 355 69 634 0059
info@legit.al

Follow us:

STAY INFORMED

Subscribe


Legit.al. Calls may be recorded for quality and training purposes.

Copyright © Legit 2020